Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.
Do góry

Zespół Aspergera – dysfunkcja a nie choroba

Znani, wybitni, utalentowani. Albert Einstein, Isaac Newton, Thomas Jefferson, Charles de Gaulle, George Orwell oraz wielu innych. Poza miejscem na kartach historii łączy ich także zespół Aspergera. Wszystkie te postaci posiadały cechy i zachowania charakterystyczne dla tego zaburzenia. Czym jest? Jakie są jego rodzaje? Jakie tajemnice skrywa?

Pierwsze przypadki zespołu Aspergera, nazywanego również syndromem Aspergera, w latach 40. XX wieku opisał Hans Asperger. Dysfunkcja ta na całym świecie nie była jednak szczególnie znana aż do lat 80. XX wieku. Nie oznacza to, że przypadki zespołu Aspergera nie istniały. Każdego dnia otaczali nas ludzie dotknięci tym zaburzeniem, jednak w ich zachowaniu nie dopatrywano się niczego specjalnie odmiennego. Po prostu traktowano ich jak osoby żyjące w swoim świecie i swoich zainteresowaniach. Część z nich stanowili odmieńcy, a część geniusze, jednak obie grupy można zaliczyć do ekscentryków.

Zespół Aspergera nie jest chorobą, ale dysfunkcją o zazwyczaj łagodnym spektrum autyzmu określane jako Autism Spectrum Disorders (ASD). Zaburzenie to nie wpływa ujemnie na rozwój umysłowy, ale przeciwnie, osoby nim dotknięte mają bardzo wysoki iloraz inteligencji. Minusem charakteryzującym tę dysfunkcję są zaburzenia w kontaktach społecznych, zaburzenia funkcji poznawczych, jak również rozwoju mowy i jej rozumienia. Ponadto zespół Aspergera wiąże się z trudnością w komunikacji, czy też zaburzeniami lękowymi. Osoby, u których stwierdzono ASD, mają problemy społeczne i często bywają wycofane. Dysfunkcja ta częściej występuje u chłopców niż u dziewczynek.

Każdy człowiek z zespołem Aspergera jest inny. Nie ma dwójki dzieci z ASD, które miałyby takie same objawy. U niektórych głównym problemem jest nadmierna ruchliwość i brak koncentracji, jak również niepokój i płaczliwość, inne bywają zamknięte w sobie, stronią od ludzi, żyją i funkcjonują we własnym świecie. Czasami sprawiają wrażenie, że dotyk je boli, a próby przytulenia przez osoby bliskie skutkują gwałtownym naprężeniem.

Spectrum objawów zespołu Aspergera jest dość szerokie i zróżnicowane. Dziecko z Aspergerem nie lubi zmian, codzienne czynności stają się dla niego pewnego rodzaju rytuałami, wykonywanymi o stałych porach. Należą do nich między innymi ubieranie. Wśród dzieci z dysfunkcją Aspergera wyróżnia się dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy (dziwne niezrozumiałe wyrazy, echolachie, skłonność wyrażania myśli charakterystyczna dla osób dorosłych, dojrzałych). W zaburzeniu ASD występuje tak zwana nadwrażliwość na bodźce dotykowe, dźwiękowe, czy zapachowe, brak spontanicznych kontaktów, a w zabawach z dziećmi zachowania niewłaściwe takie jak: lizanie, wąchanie lub bicie. Dzieci z zespołem Aspergera mogą mieć bardzo wąskie pole zainteresowań, którym potrafią poświęcić znaczną część swojego czasu i uwagi, na przykład mówiąc bez końca na wybrany temat, nie zauważając, że nudzi to rozmówców. Pominięte z jakiegoś powodu codzienne zachowania rutynowe mogą powodować frustracje. ASD to zaburzenie utrudniające kontakty emocjonalne, dostrzeganie potrzeb i emocji innych osób, nieodwzajemnianie życzliwych gestów i uśmiechów. Problem stanowi też brak umiejętności pojmowania metafor, rozpoznawania żartów, ironii oraz sztywne trzymanie się instrukcji i zasad. Obok wymienionych zauważa się nieumiejętność odczytywania sygnałów niewerbalnych, nauka jest oparta na schematach skoncentrowana na nieistotnych dla sprawy szczegółach.

Do specjalisty kieruje pediatra. Warto się tam udać w momencie podejrzenia podobnych zaburzeń, co pozwoli na postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego trybu życia, w którym dziecko powinno funkcjonować. Diagnozowanie Aspergera nie jest łatwym procesem, wymaga czasu i dokładnej obserwacji dziecka. Istotne znaczenie w diagnozie ma wywiad przeprowadzony z rodzicami lub opiekunami dziecka. Specjalista zleci wykonanie badań pomocnych w diagnostyce zespołu Aspergera. Należą do nich między innymi: badania genetyczne i neurologiczne, badanie słuchu oraz wzroku, badania krwi, jak również różnego rodzaju testy psychologiczne. Objawy charakterystyczne dla ASD mogą występować także w innych zaburzeniach, wymieniamy wśród nich na przykład: dziecięce zaburzenia dezintegracyjne, schizofrenię dziecięcą, zespół Tourette’a, zatrucia metalami ciężkimi. Problemem przy zdiagnozowaniu Aspergera są inne dysfunkcje mu towarzyszące, takie jak: ADHD, zaburzenia depresyjne, czy zaburzenia kompulsywno-obsesyjne, może to być też uzależnienie od komputera.

 

Na podstawie: Agnieszka Borkowska, Beata Grotowska, Codzienność dziecka z zespołem Aspergera, Wydawnictwo Harmonia, 2012.

 

Źródło zdjęć: pexels

Absolwentka Instytutu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Mediów i Komunikowania Społecznego, a także Studiów Podyplomowych w dziedzinie Redakcji Językowej Tekstu. Ukończyła również Autorską Szkołę Muzyki Rozrywkowej i Jazzu na kierunku ...