Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.
Do góry

Wykorzystanie technologii informacyjnych w edukacji

W polskim szkolnictwie wyróżniamy dwa podejścia do wypracowania umiejętności informacyjnych przez uczniów. Jednym z nich jest nabywanie tych umiejętności w czasie lekcji, podczas których realizowane są treści z informatyki, drugim jest nabywanie umiejętności informacyjnych podczas zdobywania wiedzy z dziedziny innych sektorów tematycznych. Taki sposób nazywa się strategią kontekstową. Strategia ta polega na nieustannym kształtowaniu umiejętności informatycznych wszędzie, gdzie pojawia się możliwość zdobycia i preferowaniu informacji. Ten model nauczania wiąże się z wysiłkiem intelektualnym oraz z odpowiednimi umiejętnościami nauczyciela. Wykorzystywanie komputera w klasie nie wymaga zmian w podstawowej strukturze programu w kształtowaniu umiejętności informacyjnych. To znaczy, że brak umiejętności posługiwania się komputerem nie jest przeszkodą mogącą uniemożliwić wykorzystanie komputera jako środka dydaktycznego. Od uczniów wymagane jest przyswojenie sobie wiedzy w zbliżonym zakresie, jak w przypadku korzystania z innych mediów.

 

Faktem jest, że technologia informacyjna stwarza możliwość zdobywania i przekazywania informacji znacznie szybciej niż tradycyjna prezentacja. Uczniowie, chcąc umiejętnie zarządzać informacją, zaczynają od ćwiczeń w klasyfikowaniu i grupowaniu znanych wiadomości. Ogromny przyrost wiedzy sprawia, że śledzenie wielu dziedzin jest niemożliwe. Lawina informacyjna utrudnia zapamiętywanie docierających do człowieka wiadomości, przez co gromadzi je w bazach wiedzy, wykorzystując do tej idei narzędzia informatyki.

Prowadzi to do wzrostu znaczenia umiejętności poszukiwania informacji, jak również oceniania jej wartości. Ten nowy model kształcenia wiąże się z wprowadzeniem wielu zmian w funkcjonowaniu szkoły. Na efekt składa się nie liczba informacji, ale ich właściwy dobór i układ zmierzający do osiągnięcia głównego celu. Kluczową rolę odgrywa tu zatem przygotowanie do kształcenia permanentnego. Uczniowie powinni zdobyć odpowiednie przygotowanie i doświadczenie w poruszaniu się po wiedzy, nabyć umiejętności interdyscyplinarne i zgłębić tajniki systemowego widzenia rzeczywistości. W efekcie tradycyjne metody edukacji, opierające się na dostarczaniu uczniom maksymalnie wielu informacji, zmierzają w kierunku kształcenia, które położy nacisk na myślenie. Na świecie w wielu krajach nadal jeszcze dominuje model kształcenia polegający na przekazaniu wiedzy uczniom przez nauczyciela i sprawdzaniu efektów zapamiętywania przez nich przekazanych wiadomości. Podsumowując edukacja skupia się na mechanizmie zapamiętywania i odtwarzania jak największej liczby informacji z pamięci. Pokazuje to, że dzieci o mniejszych zdolnościach zapamiętywania, ale posiadający rozwinięte umiejętności myślenia, zajmują dalsze pozycje.

 

Opisany model kształcenia, oparty na dydaktyce pamięci, nadal występuje również w Polsce. Tak tworzy się tak zwany szum informacyjny służący wypełnianiu czasu przeznaczonego na kształcenie. W wielu krajach zachodzą zmiany procesu nauczania-uczenia się, między innymi przez powszechne wprowadzenie i zastosowanie komputerów. Mylnie uważano, że zaopatrzenie szkół w komputery doprowadzi do jakościowych przemian w edukacji. Badania prowadzone w Wielkiej Brytanii i USA, krajach, w których główny nacisk położono na zaopatrzenie szkół w komputery i oprogramowanie dla nauczycieli, sygnalizują, że fascynację nowoczesną technologią zastąpiła jej krytyka. Uznano, że niskie efekty kształcenia, czy też jego szkodliwość wynikają z zanikania zdolności do ludzkiego reagowania na otoczenie, a człowiek postrzegany jest przez pryzmat sklasyfikowanych informacji wprowadzonych do komputera. Ponadto zauważono ograniczenia w dostrzeganiu problemów, zanik twórczego myślenia. Następstwa społeczne, które są z tym związane to: powstanie bezrobocia, utrata więzi społecznych, możliwość manipulowania ludźmi, lęk przed komputerem.

Polski system edukacji przez lata koncentrował się na realizowaniu programów nauczania dyktowanych przez instytucje centralne, a także szkołę i nauczyciela. W obecnie nauczyciele znacznie więcej uwagi poświęcają uczniom. Współczesna szkoła powinna pomagać uczniom w zdobywaniu przez nich ich własnego wykształcenia. Trudno przygotować dzieci i młodzież do życia we współczesnym świecie, dlatego też w ich edukacji należy uwzględnić zakres wiedzy oraz umiejętności wiążący się z technologią informacyjną.

 

Technologia informacyjna, obejmująca między innymi: informację, komputery, informatykę i komunikację, jest narzędziem służącym wszechstronnemu posługiwaniu się informacją. Coraz bardziej rozległa wiedza we wszelkich dziedzinach nauczania jest ukryta w różnych miejscach. Są to zarówno książki, jak i nośniki cyfrowe, również serwery sieci komputerowych. Posługiwanie sie technologią informacyjną pozwala na szybkie i właściwe korzystanie z informacji, dlatego powinna ona przenikać do wszelkich dziedzin nauczania. Tylko wtedy szkoła mogłaby odpowiednio przygotować uczniów do życia w społeczeństwie informacyjnym. Informacja i związana z nią technologia jest głównym towarem i środkiem, potrzebnym w życiu każdego człowieka.

 

W Polsce nauczanie i stosowanie technologii informacyjnej w szkołach sprowadza się do zajęć informatycznych. Kluczową rolę odgrywają tu wiedza i umiejętności informatyczne. Znacznie mniej uwagi poświęca się przygotowaniu uczniów do posługiwania się tą technologią. W ostatnich latach sytuacja szkół poprawia się nie tylko pod względem wyposażenia w sprzęt komputerowy oraz materiały edukacyjne, ale także pod względem przygotowania nauczycieli i programów nauczania. Stwarza to szansę na stopniowe odejście od wąsko pojmowanego encyklopedyzmu. Dotyczy to znacznej części nauk przyrodniczych i humanistycznych, w których zmagazynowane są ogromne zasoby wiedzy.

 

Wartość technologii informacyjnej we współczesnym świecie jest nieoceniona. Zajęcia szkolne przy wykorzystaniu technologii informacyjnych mogą dostarczyć uczniom między innymi wiedzę, w jaki sposób zastosować te technologie, umiejętności sprawnego korzystania ze źródeł informacji oraz narzędzi do ich przetwarzania, jak również z uświadomienia sobie nowych możliwości, które przynosi technologia informacyjna. Biegłość w pracy na komputerze to jeden z podstawowych elementów niezbędnych do robienia kariery zawodowej. Tak więc model edukacyjny, w którym wiedza przekazywana jest uczniom przez nauczyciela, powoli odchodzi w przeszłość. Wprowadzenie komputerów do szkoły ma zatem daleko idące skutki dla współczesnej edukacji.

 

Źródło zdjęć: pexels

Absolwentka Instytutu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Mediów i Komunikowania Społecznego, a także Studiów Podyplomowych w dziedzinie Redakcji Językowej Tekstu. Ukończyła również Autorską Szkołę Muzyki Rozrywkowej i Jazzu na kierunku ...