Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.
Do góry

Stwardnienie rozsiane – kluczowa rola wczesnego rozpoznania

Stwardnienie rozsiane (z angielskiego: sclerosis multiplex, SM) to schorzenie prowadzące do uszkodzenia struktur układu nerwowego. Choroba ta może przebiegać w postaci rzutów różnych dolegliwości z okresami remisji, jak również może mieć stale postępujący charakter. Obecnie stwardnienie rozsiane jest nieuleczalne, ale chorujący nie powinni tracić nadziei. Istnieją metody leczenia objawowego SM, a ponadto rokowania pacjentów nie muszą być złe. Stwardnienie rozsiane określane jako SM albo MS jest chorobą o podłożu zapalno-demielinizacyjnym, uznanym za najczęstszy czynnik neurologiczny, który prowadzi do niepełnosprawności u ludzi w młodym wieku.

Zachorowania na SM dotykają osób w różnym wieku, najczęściej jednak początek choroby diagnozuje się u pacjentów pomiędzy 15. a 45. rokiem życia. Jest to schorzenie, które dwukrotnie częściej dotyka kobiety. Statystyki w zasięgu międzynarodowym dowodzą, że na SM cierpi ponad dwa miliony ludzi. W Polsce choroba występuje u około 40 tysięcy jej mieszkańców.

Pierwsze medyczne opisy na temat SM pojawiły się w XIX wieku. Niejasne są nadal konkretne przyczyny pojawienia się u pacjentów stwardnienia rozsianego. Naukowcy badający problem SM utrzymują, że choroba ta ma podłoże genetyczne, jednak łączy się z uwarunkowaniami środowiskowymi. Często pojawia się ona u osób, w których rodzinie były już odnotowane przypadki zachorowania. W przypadku czynników środowiskowych wysuwa się hipotezy, dotyczące między innymi roli infekcji wirusowych, takich jak zakażenia wirusem Epstein-Barr (jest to czynnik etiologiczny mononukleozy). Do pozostałych teorii zwiększających możliwość zachorowania na SM zalicza się niski poziom witaminy D w organizmie człowieka, a także wpływ palenia papierosów. W grupie ryzyka mogą znaleźć się pacjenci chorujący na choroby o podłożu autoimmunologicznym, w tym: cukrzyca typu I oraz schorzenia tarczycy.

Sclerosis multiplex w znacznie mniejszym stopniu dotyka ludność zamieszkującą tereny położone bliżej równika, czego przyczyną może być różnica dotycząca intensywności padania promieni słonecznych na różnych szerokościach geograficznych, co ma związek z ilością wspomnianej witaminy D w organizmach ludzi.

Do objawów SM zalicza się różne problemy neurologiczne, kiedy komórki układu odpornościowego – limfocyty T i B czy makrofagi atakują własne struktury układu nerwowego. Uszkodzenia w układzie nerwowym powodują wiele dolegliwości, takich jak: zaburzenia czucia, zaburzenia równowagi, jednostronne zaburzenia ostrości wzroku, jak również dolegliwości bólowe, upośledzenie chodu, neuralgia nerwu trójdzielnego, przewlekłe zmęczenie, wzmożenie napięcia mięśniowego i związane z nim skurcze mięśniowe, zaburzenia oddawania moczu i stolca. Obok wymienionych pojawiają się także dysfunkcje seksualne (zaburzenia erekcji u mężczyzn oraz spadek libido w przypadku pacjentów obojga płci). Przy SM występować może upośledzenie pamięci, koncentracji i uwagi, drżenia mięśniowe czy zawroty głowy, czasami też mogą pojawić się objawy poprzecznego zapalenia rdzenia kręgowego.

Ogromne znaczenie w leczeniu stwardnienia rozsianego ma czas i szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii. Nie istnieje jedno szczególne badanie pozwalające na zdiagnozowanie występowania u pacjenta stwardnienia rozsianego. Rozpoznanie polega na analizie charakteru występujących dolegliwości, jak również na przeprowadzeniu wielu różnych badań. Zaliczamy do nich analizę parametrów płynu mózgowo-rdzeniowego uzyskanego podczas przeprowadzenia punkcji odcinka lędźwiowego, wykonanie rezonansu magnetycznego oraz badania elektrofizjologiczne (m.in. badanie wzrokowych potencjałów wywołanych). Chorobę rozpoznaje się też w oparciu o tzw. kryteria McDonalda.

 

 

SM przejawia się w różnych formach i nie ma jednorodnego przebiegu klinicznego. W leczeniu tej niestety nieuleczalnej choroby stosuje się środki farmakologiczne, pozwalające na łagodzenie dolegliwości, a także zahamowanie postępu stwardnienia rozsianego. W leczeniu przewlekłym natomiast chorym podaje się preparaty, redukujące częstotliwość występowania rzutów stwardnienia rozsianego oraz znacząco spowalniające przejście schorzenia w fazę postępującą.

Chociaż obecnie stwardnienie rozsiane należy do chorób nieuleczalnych, jednak nie u wszystkich pacjentów prowadzi ono do trwałej niesprawności. Różnice czasu przeżycia ludzi dotkniętych SM, a ludzi zdrowych wahają się tylko w granicach kilku lat. Przyjmuje się, że jeśli po upłynięciu siedmiu lat od wystąpienia pierwszych objawów SM u pacjenta nie wystąpi znaczne upośledzenie sprawności, to ryzyko upośledzenia trwałego jest bardzo niskie. Kluczowa rolę w leczeniu sclerosis multiplex odgrywa właściwa fizjoterapia. Jej skuteczność zależy indywidualnie od konkretnego pacjenta i jest oceniana w tzw. skali ICF – Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia.

 

Źródło zdjęc: pexels

Absolwentka Instytutu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Mediów i Komunikowania Społecznego, a także Studiów Podyplomowych w dziedzinie Redakcji Językowej Tekstu. Ukończyła również Autorską Szkołę Muzyki Rozrywkowej i Jazzu na kierunku ...