Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.
Do góry

Dysleksja – jak ją pokonać?

Dysleksja należy do zaburzeń, które powoduje trudności z czytaniem oraz pisaniem. Przeważnie jest to zakłócenie pracy ośrodkowego układu nerwowego (OUN), w zaburzeniach podstawowych funkcji poznawczych. Bywa, że jej przyczyną jest podłoże genetyczne. Głównymi objawami dysleksji są znaczące problemy w zapamiętywaniu wyglądu pisanych słów, a wraz z tym popełnianie wielu błędów ortograficznych. Przeprowadzone badania wskazują na dość duży odsetek osób, u których zaburzenie to występuje. Szacuje się, że w Polsce cierpi na nią około 10-15 procent dzieci. Schorzenie to znacznie częściej dotyka chłopców niż dziewczynki.

 

Dysleksję stwierdza się w przypadku, gdy dziecko nie jest w stanie pisać i czytać pomimo poprawnych zdolności intelektualnych. Wśród dysleksji wyróżnia się dysleksję klasyczną, obejmującą problemy z czytaniem i pisaniem, hiperdysleksję, kiedy dziecko pomimo zdolności czytania nie rozumie treści, dysortografię, czyli problemy z opanowaniem ortografii, dysgrafię, która charakteryzuje się brzydkim, trudnym do odczytania pismem i dyskalkulię oznaczającą trudności w opanowaniu zadań matematycznych. Najczęstszą przyczyną dysleksji są mikrouszkodzenia w mózgu. Diagnozę stawia się po przeprowadzeniu kompleksowych testów, na których podstawie wydaje się zaświadczenie o dysleksji.

 

Zaburzenie dysleksji zdefiniowano w 1968 roku na Konferencji Neurologów. Określono ją jako „zaburzenie, które przejawia się niemożnością opanowania umiejętności czytania i pisania mimo dobrej inteligencji i dobrych warunków środowiskowych”.

Dzieci z problemem dysleksji nie potrafią odróżniać kształtów i dźwięków. Nie dostrzegają też różnic w zapisie liter albo cyfr. Zdarza się, że w jednym zdaniu robią kilka błędów ortograficznych, a charakter pisma jest niedbały i niewyraźny. Często ocenia się dyslektyków jako osoby szczególnie leniwe, dlatego bywa, że są krytykowane i gorzej oceniane przez nauczycieli. Większość problemów związana jest z językiem polskim. Zaburzenie dysleksji wymaga fachowej pomocy specjalisty. Odpowiednie podejście i terapia związana z ćwiczeniami znacznie poprawiają zdolność dziecka w przyswajaniu wiedzy z dziedziny ortografii i gramatyki. Właściwa pomoc pedagogiczna uchroni uczniów z dysleksją od niepotrzebnych kompleksów i niechęci do nauki.

 

Dysleksję może charakteryzować brzydkie pismo dziecka, krzywe litery nierzadko pisane w złej kolejności oraz wychodzące poza linijki. W okresie niemowlęcym pojawiają się pierwsze znaki świadczące o tym, że maluch może mieć w przyszłości problemy związane z tym zaburzeniem. Do takich symptomów zalicza się między innymi problemy z raczkowaniem i mówieniem. Później też niż rówieśnicy zaczynają oni stawiać pierwsze kroki. Kolejne oznaki mogące świadczyć o rozwinięciu się dysleksji to trudności z orientacją, określenie prawej i lewej strony. W czynnościach manualnych wykorzystują jedną rękę, nie potrafią umiejętnie zawiązać butów, a nawet umyć rąk czy zjeść posiłku przy pomocy sztućców. Kłopoty dotyczą również takiej sfery jak logiczne myślenie i układanie puzzli.

Klasycznym poglądem wyjaśniającym przyczyny dysleksji jest sfera dziedziczenia zmian w centralnym układzie nerwowym. Stan ten prowadzi do zaburzeń funkcjonalnych, które utrudniają płynne czytanie i pisanie. Znany neurolog K. Hermann łączył zaburzenie dysleksji z chromosomem Y, decydującym o męskiej płci, co podpowiada, że nieprawidłowość ta dziedziczona jest po linii męskiej. Według przeprowadzonych badań przyczyna genetyczna dysleksji obejmuje około 20-30 procent dzieci. Inni naukowcy upatrują jej w mikrouszkodzeniach mózgu pojawiających się w czasie porodu. Zazwyczaj dotyczą one defektów obszarów kory mózgowej, które odpowiadają za pisanie i czytanie.

 

Wcześnie rozpoznana dysleksja i odpowiednia terapia poprawiają rezultaty zaistniałych problemów fizjologicznych. Dziecko z podejrzeniem takich nieprawidłowości powinno jak najszybciej trafić do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Tam, po wykonaniu odpowiednich badań i testów, stawia sie właściwą diagnozę. Badania te obejmują dziedzinę laryngologiczną, logopedyczną, okulistyczną, pediatryczną, a także psychologiczną. Dzieci z zaburzeniem dysleksji rozwojowej mogą mieć problemy w nauce rysowania, to znaczy nie rozpoznają nacisku ołówka. Trudności sprawia im również nauka języków obcych, geografii (błędne rozpoznawanie stron świata), błędna orientacja w przestrzeni oraz obniżona sprawność ruchowa. Trudno sie im skupić na danej czynności, są rozproszone i wykonują zadania znacznie wolniej niż ich rówieśnicy. Dysleksji nie można wyleczyć.

Osobom z tym problemem daje sie prawo do dłuższego czasu na pisanie egzaminów, a także możliwość pisania w oddzielnej sali, czytania na głos, czy też pisania drukowanymi literami. Istotne znaczenie ma w terapii z uczniem doskonalenie techniki ładnego pisania i dokładnego czytania.

Absolwentka Instytutu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Mediów i Komunikowania Społecznego, a także Studiów Podyplomowych w dziedzinie Redakcji Językowej Tekstu. Ukończyła również Autorską Szkołę Muzyki Rozrywkowej i Jazzu na kierunku ...