Your browser is not supported for the Live Clock Timer, please visit the Support Center for support.
Do góry

Choroba afektywna dwubiegunowa – czym jest i jak z nią żyć?

Chorobę afektywną dwubiegunową (ChAD) zwaną do niedawna zaburzeniem maniakalno-depresyjnym lub cyklofrenią, charakteryzują naprzemienne stany emocjonalne od skrajnej euforii po ciężką depresję. Powodują je głównie silne zaburzenia w występowaniu neuroprzekaźników takich jak serotonina, dopamina oraz noradrenalina. Pierwsze opisane objawy afektywnej choroby dwubiegunowej sięgają czasów starożytnych, a na przestrzeni wieków dotykała ona wielu znanych ludzi. Wśród nich byli prawdopodobnie: Ludwik van Beethoven, Ernest Hemingway, Kurt Cobain, czy Jean-Claude Van Damme. W Polsce odnotowuje się obecnie około trzystu sześćdziesięciu tysięcy chorych.

 

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to zaburzenie psychiczne, w którym dochodzi do naprzemiennych odmiennych nastrojów. Biegun pierwszy określany jest jako tak zwana hipomania, czyli nadmierna aktywność i energia. Kolejną fazą jest mania, w czasie trwania której u chorych zauważa się nienaturalnie wzmożony nastrój i faza trzecia – depresja, przejawiająca się znacznie obniżonym nastrojem, a energia i aktywność zamieniają się w apatię.

 

W obrazie klinicznym ChAD nie jest chorobą jednorodną. Postać zaburzenia, jak również częstotliwość występowania epizodów odmiennych u osób chorych jest indywidualna. Stan depresyjny poza znacznie obniżonym nastrojem i aktywnością charakteryzuje się także wyraźnym spowolnieniem myślenia. Osoby cierpiące na to schorzenie nieustannie odczuwają zmęczenie i towarzyszący temu smutek, przygnębienie, czy rozżalenie. Z trudem podejmują rozmowy, a w bardziej złożonych przypadkach miewają też myśli samobójcze. Kontrastem dla stanu depresyjnego jest okres występowania manii. To czas ożywienia, intensywnego myślenia, a także rozkojarzenia spowodowanego natłokiem myśli. W życiu chorego pojawia sie chaos i jednoczesne poczucie wielkości. W fazie manii chorzy nierzadko podejmują ryzykowne zachowania takie jak zadłużanie się, uprawianie hazardu. Łagodniejszą formą manii jest hipomania, w czasie trwania której osoby z zaburzeniem ChAD są bardziej ożywione, energiczne i cechuje je optymizm.

 

U długo chorujących pacjentów epizod maniakalny może występować jednocześnie z objawami psychotycznymi. Dotyczy to pojawiających się myśli urojeniowych, niemających nic wspólnego z rzeczywistością. Mogą to być na przykład urojenia prześladowcze. W przypadkach, w których depresja i mania występują jednocześnie, są to tak zwane epizody mieszane, gdzie stan nadmiaru energii przeplata się ze skłonnościami samobójczymi.

 

Przyczyny choroby afektywnej dwubiegunowej nie są jednoznacznie określone. Lekarze i naukowcy są zdania, że głównym czynnikiem zachorowań jest genetyka. Prawie połowa chorujących ma w rodzinie kogoś cierpiącego na te zaburzenia. Źródłem schorzenia jest prawdopodobnie zaburzenie neuroprzekaźnictwa w ośrodkowym układzie nerwowym. Może ono być przyczyną nadmiaru lub niedoboru jednego z trzech neuroprzekaźników: serotoniny, dopaminy lub noradrenaliny. Te trzy substancje chemiczne odpowiadają za transport impulsów nerwowych w mózgu. Regulują samopoczucie człowieka, jego energię oraz zdolność odczuwania przyjemności. Innym powodem występowania zaburzeń neuroprzekaźnictwa może być brak równowagi pomiędzy nimi, a także nadwrażliwość komórek nerwowych odpowiedzialnych za wychwytywanie tych substancji. Przyczyną ChAD mogą być urazy i mikrourazy mózgu, jak również wady rozwojowe płodu. Niekiedy mogą ją wywoływać czynniki środowiskowe takie jak: przewlekły stres, niedobór snu, zaburzenia rytmu dobowego oraz używki w postaci substancji psychoaktywnych.

 

Leczenie depresji dwubiegunowej może trwać od kilku do kilkunastu lat, a w cięższych przypadkach nawet całe życie. Lekarze zalecają farmakoterapię oraz psychoterapię, te działania mają za zadanie przede wszystkim wyciszyć wszelkie intensywne objawy, obniżające poziom życia chorych. Dzięki psychoterapii mają oni szansę zrozumieć występujące stany i zaakceptować je. W cyklofrenii, kiedy chorzy stanowią zagrożenie dla otoczenia, konieczna jest hospitalizacja. Kluczową rolę w procesie leczenia odgrywa wsparcie najbliższych osób: rodziny, przyjaciół, współpracowników. Ogromne znaczenie dla cierpiących ma towarzystwo ludzi, którym ufają i na których zawsze mogą liczyć. Świadomość, że nie są pozostawieni sami sobie, dodaje im sił i chęci do walki z chorobą.

 

Źródło zdjęć: pexels

Absolwentka Instytutu Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Mediów i Komunikowania Społecznego, a także Studiów Podyplomowych w dziedzinie Redakcji Językowej Tekstu. Ukończyła również Autorską Szkołę Muzyki Rozrywkowej i Jazzu na kierunku ...